Ik wil weten waarom we Irak binnentrokken
of als het wordt bijgewerkt geef dan je e-mailadres in.
Het regeerakkoord voorziet niet in een parlementair onderzoek, laat staan een parlementaire enquête naar de besluitvorming inzake onze, in aanvang politieke, deelname aan de laatste Golfoorlog.
Uit Trouw van heden.
Kennelijk hadden de drie partijen geen behoefte aan een verantwoording voor de politieke deelname aan een illegale oorlog. Deze oorlog is niet zo maar iets: onze regering heeft namens ons meegedaan aan een inbreuk op het internationale recht, die tot op heden, volgens diverse bronnen, 50 tot 150.000 doden en een burgeroorlog heeft opgeleverd en een verdergaande ontwrichting van het Midden-Oosten.Van de zijde van het kabinet-Balkenende III is de noodzaak van een parlementair onderzoek steeds weggewuifd.
Het kabinet zei dat er al genoeg bekend was en Nederland had, in tegenstelling tot andere landen, een geheel eigen afweging gemaakt.
Die had niets te maken met de afwezige Iraakse massavernietigingswapens, maar was gebaseerd op de jarenlange schending van het internationale recht door Saddam Hoessein, die zich immers niet aan VNresoluties hield.
Hoewel in landen van de coalitie tegen Saddam wel onderzoeken hadden plaatsgevonden, zei premier Balkenende dat er geen behoefte aan nader onderzoek was. In die andere landen had men zich mede gebaseerd op de leugens inzake de Iraakse massavernietigingswapens, maar dat zou voor de Nederlandse besluitvorming niet gelden.
We moeten echter aannemen dat Nederland in het geheel geen eigen afweging heeft kunnen maken en dus ook niet gemaakt heeft, ook al wordt dat nog zo beklemtoond.
Het is absurd om te redeneren dat de opeenhoping van schendingen van de VN-resoluties voldoende reden voor deelname aan de oorlog was. Even absurd als de uiteindelijke uitspraak van de Engelse procureur- generaal Lord Goldsmith. In een advies aan premier Blair zette hij eerst uiteen dat de oorlog volstrekt onwettig was en vervolgens, na een indringend gesprek met Tony Blair, kwam hij met het tegenovergestelde.Er zijn, zoals indertijd uit journalistiek onderzoek bleek, nogal wat redenen om aan te nemen dat de regering in haar toelichtingen aan de Kamer niet het achterste van haar tong heeft laten zien. De inhoud van vertrouwelijke notities van de Militaire Inlichtingendienst, de MID, en onder meer van de directeuren van de juridische diensten van de ministeries van defensie en buitenlandse zaken blijft, waar het kritische noten voor de regering betreft, deels onvermeld. Wel valt uit verscheidene uitspraken van de toenmalige bewindslieden op te maken dat die veronderstelde Iraakse massavernietigingswapens wel degelijk een rol speelden bij de afweging of Nederland aan de oorlog tegen Irak mee zou doen. Zo vermeldt een goed gedocumenteerd artikel ’Hollandse Oorlogslogica’ in NRC/Handelsblad van 12 juni 2004, de uitspraak op 5 september 2002 van minister van buitenlandse zaken, De Hoop Scheffer: „De legitimatie voor optreden van de internationale gemeenschap ligt voor mij nagelvast in de kwestie van de massavernietigingswapens.”
Zijn collega Kamp van defensie zegt op 12 februari 2003 over de massavernietigingswapens in Irak: „Al s die verdwijnen, hoeft daar niets te gebeuren. Er wordt dan niets aangevallen.
De vlag kan in top.” Ook minister Bot sprak later van ’een dreigingsbeeld, zoals dat toen ervaren is’ en kennelijk voldoende reden was om in de oorlog te participeren.
Er is alle reden om degenen die het besluit namen om deel te nemen aan een illegale en catastrofaal uitpakkende oorlog in een parlementaire enquête onder ede te horen.
Volledige opening van zaken is noodzakelijk, omdat het een besluit betreft over een oorlog waar wijzelf aan meededen. Die uitleg kan niet genegeerd worden ter wille van een uitruil bij een kabinetsformatie. De burgers van Nederland hebben recht op opheldering en een eerlijk en volledig antwoord op de vraag waarom het land van Grotius meende het internationale recht te moeten schenden.De regering en parlement zijn het verplicht aan onze democratische traditie, aan de kiezers en niet op de laatste plaats aan de slachtoffers, die nog dagelijks te betreuren zijn.
En ook als hier minder ter zake doende overwegingen, zoals trouw aan de regering-Bush en het wegnemen van obstakels bij nationale coalitievorming, van doorslaggevende betekenis waren, dan dient dat openbaar en nadrukkelijk te worden vastgesteld.
Leon Wecke is polemoloog en verbonden aan de Radboud Universiteit te Nijmegen.
