Onderzoek 911

‘PvdA liet bij formatie Irak-zaak snel vallen’

Door een onzer redacteuren

Den Haag, 6 dec. De PvdA heeft tijdens de formatie de eis voor een onderzoek naar de besluitvorming rond de Irak-oorlog al heel snel laten vallen. Dat zegt PvdA-senator Klaas de Vries vandaag in een uitzending van het VPRO-radioprogramma Argos. De Vries zegt navraag gedaan te hebben „bij mensen die zeer goed ingelicht waren over de formatie in Beetsterzwaag”. Die hebben hem verteld dat premier Balkenende geen onderzoek wilde, waarna dat „gewoon als een gegeven is aangenomen” en er „geen debat over is geweest”. Tweede Kamerlid Jacques Tichelaar, destijds een van de onderhandelaars, wil de uitlatingen van De Vries niet bevestigen: „Die gesprekken voerde ik op basis van vertrouwen.”Volgens de woordvoerder van partijleider Wouter Bos was de zaak juist „een van de belangrijke strijdpunten” tijdens de formatie.

De positie van de PvdA is precair omdat de partij voordat ze in de regering kwam een uitgesproken voorstander van onderzoek was. Toenmalig Kamerlid Bert Koenders, nu minister, pleitte er vele malen voor. Bij de formatie gaf de PvdA het punt op. Maar in de Eerste Kamer is de vraag waarom Nederland in 2003 de oorlog in Irak politiek steunde nog steeds actueel. Nog voor de Kerst beantwoordt het kabinet tientallen vragen die verschillende fracties, waaronder die van de PvdA, hebben gesteld. De Vries is daarbij een van de initiatiefnemers. Hij noemt het een kwestie van „democratische hygiëne” dat de regering zich verantwoordt, en hoopt op bevredigende antwoorden: „Ik vind dit zo ontzettend belangrijk dat ik, voorzover de tijd mij gegeven is, ik die ook zal besteden om hier opheldering over te krijgen.”

De VVD-fractievoorzitter in de senaat, Uri Rosenthal, die altijd tegen een onderzoek was, vindt wel dat de vragen goed beantwoord moeten worden: „Als wij worden afgescheept, laten we dat natuurlijk niet over onze kant gaan. Dan maakt het niet uit wat het onderwerp is.”

Voor premier Balkenende zijn de woorden van de Amerikaanse president Bush, die deze week in een televisie-interview zei de verkeerde informatie over de aanwezigheid van massavernietigingswapens te betreuren, in elk geval geen aanleiding zijn mening te herzien. Op zijn wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad herhaalde hij gisteren zijn standpunt dat de toenmalige Iraakse leider Saddam Hussein de resoluties van de VN niet is nagekomen en dat dit de reden was om het land binnen te vallen. „De woorden van de Amerikaanse president doen daar niets aan af”, aldus Balkenende. Hij vond daarom een nader onderzoek naar de overwegingen voor de oorlog niet nodig .

Lees een reconstructie van de Irak-zaak op nrc.nl